Chiến lược phát triển phân bón hữu cơ - Một cuộc cách mạng, xu thế tất yếu của thế kỷ XXI (Tiếp theo và hết)

Nếu giải quyết tốt phế thải trên còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường nông nghiệp, nông thôn. Với số lượng phế thải trên, chúng ta đủ sức mỗi năm sản xuất ra 7-8 triệu tấn phân hữu cơ theo mô hình nhà máy mini tại hộ nông dân trên cả nước.

Sản xuất phân bón hữu cơ có hai mô hình, đó là mô hình các Tập đoàn, Tổng công ty, Công ty đang sản xuất phân bón vô cơ cần có một lộ trình định hướng, nhằm giúp  các doanh nghiệp này thay thế dần dần NPK (ure, phosphor và kali), đưa vào kế hoạch phát triển công nghệ cao nhằm sản xuất phân bón hữu cơ. Mô hình thứ hai là các nhà máy mini, nhà nhà làm phân bón (hộ nông dân) tự sản xuất phân bón hữu cơ tại nhà (như một nhà máy mini), tiến tới tổ chức thành tổ hợp hộ gia đình sản xuất phân bón hữu cơ truyền thống phối hợp.

Hội nghị lần thứ 4, BCH TƯ khóa XII có chương trình phát triển nông nghiệp, nông nghiệp hữu cơ. Diễn đàn quốc tế nông nghiệp hữu cơ của Bộ NN-PTNT tổ chức ngày 15-16/2/2017 cũng thảo luận về nông nghiệp hữu cơ. Muốn phát triển nông nghiệp hữu cơ, trước hết phải phát triển một nền phân bón hữu cơ đồng bộ, coi đây như chiếc chìa khóa để triển khai thực hiện một cuộc cách mạng nông nghiệp xanh lâu dài.

Một cuộc cách mạng “đổi mới” tập quán phải gần như cả hệ thống chính trị, hệ thống doanh nghiệp, các nhà khoa học, các tổ chức nông dân và bà con nông dân vào cuộc, làm đồng bộ mới hy vọng thành công.

Khó khăn, thuận lợi phát triển phân bón hữu cơ

Ngành phân bón Việt Nam đang hình thành một nền sản xuất phân bón hóa học (vô cơ) đồ sộ, chiếm trên 80% sản lượng. Hội nghị BCH TƯ Hiệp hội Phân bón Việt Nam ngày 5/4/1995, tham dự có nhiều Bộ, ngành, gồm Văn phòng Chính phủ, Bộ NN-PTNT, Bộ Công thương, Bộ KH-ĐT, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Ban Đổi mới doanh nghiệp TƯ, Hội Nông dân Việt Nam, và gần 200 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón đã thống nhất với đề nghị của Hiệp hội Phân bón Việt Nam: Lấy ngày 1/5 hàng năm là ngày phân bón hữu cơ Việt Nam.

Căn cứ công văn số 445/VPCP ngày 17/01/2017 của Văn phòng Chính phủ gửi Bộ NN-PTNT, Hiệp hội Phân bón Việt Nam thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức phát triển chiến lược phân bón hữu cơ.

Được biết, đến năm 2018, cả nước đã tổ chức 193 đơn vị sản xuất phân hữu cơ (Tập đoàn, Tổng công ty, Công ty, chi nhánh, tổ hợp…) với sản lượng ước đạt 1,2 triệu tấn phân bón hữu cơ vi sinh/năm, trong khi nhu cầu 12 triệu tấn/năm. Trong đó đi đầu là Tập đoàn Quế Lâm, Tập đoàn Con Cò Vàng, Tổng Công ty Sông Gianh, Công ty cổ phần Tiến Nông, Công ty Komix Thiên Sinh và một số đơn vị phân bón…

Có một số Tổng công ty sản xuất phân bón vô cơ đã có lộ trình chuyển hướng sang làm phân hữu cơ công nghệ Nano, Hitech, Biotech và công nghệ Realstrong, là Tổng công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí, Công ty Phân bón và Hóa chất Cà Mau, Công ty Phân bón Bình Điền, Công ty Phân bón miền Nam…

Trong số các Tập đoàn, Tổng công ty, công ty phân bón hữu cơ nói trên thì Tập đoàn Quế Lâm là đơn vị dẫn đầu toàn ngành, với 8 công ty thành viên đã trang bị công nghệ tự động hóa sản xuất phân bón hữu cơ của Nhật Bản, có kế hoạch đến năm 2020 sản xuất mỗi năm 0,8-1 triệu tấn phân bón hữu cơ công nghiệp và phân bón hữu cơ khác.

Làm một cuộc cách mạng chiến lược phát triển phân bón hữu cơ là chìa khóa phát triển nền nông nghiệp hữu cơ. Nếu chỉ có tổ chức hội nghị, hội thảo thôi thì không thể thành công, thành cao trào đột phá được. Chúng ta phải làm đồng bộ, từ tuyên truyền, tổ chức từng mô hình điểm, làm từ xã, huyện, tỉnh tới Trung ương, và phấn đấu thực hiện cho được ý tưởng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 445 cũng như ý tưởng của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT, là đến năm 2020 Việt Nam có 3 triệu tấn phân hữu cơ.

Nguyễn Đình Hạc Thúy

(Chủ tịch Hiệp hội Phân bón VN)

Chính sách chiến lược phát triển phân bón hữu cơ

- Đảng, Nhà nước cần có chỉ thị hoặc nghị quyết về chiến lược phát triển phân bón hữu cơ, từ từng hộ nông dân và từ các Tập đoàn, Tổng công ty, Công ty, từ phát triển công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ giai đoạn từ 2018-2020 và tầm nhìn đến năm 2025-2030.

- Đề nghị Chính phủ sớm công bố bộ quy chuẩn quốc gia về phân bón hữu cơ.

- Đặc biệt đề nghị Chính phủ, từ năm 2020 có lộ trình chấm dứt, hạn chế dùng các hóa chất trong nông nghiệp, hạn chế và tiến tới chấm dứt dần dùng phân bón hóa học và thuốc BVTV, chất kích thích trong nông nghiệp nhằm làm cho cuộc cách mạng phát triển phân bón hữu cơ, phục vụ một nền nông nghiệp hữu cơ ở nước ta thành công./.